نیشانەکانی جومگەی ڕووەکی (Facet Joint Syndrome) چییە؟
نیشانەکانی جومگەی ڕووەکی کاتێک ڕوودەدات کە جومگە بچووکەکانی نێوان بڕبڕەکانی پشت تووشی وروژان، هەوکردن، یان گۆڕانکارییەکانی داخوران دەبن. ئەم جومگانە یارمەتی جێگیرکردنی بڕبڕەی پشت دەدەن و ڕێگە بە جوڵەیەکی نەرم دەدەن. کاتێک ئەم جومگانە زیانیان پێ دەگات، دەبنە هۆی ئازارێکی ناوخۆیی لە مل یان خوارەوەی پشت، لەگەڵ ڕەقبوون و کەمبوونەوەی جوڵە. ئازاری جومگەی ڕووەکی لە بڕبڕەکانی مل و کەمەردا زۆر باوە و ڕەنگە لەگەڵ هەندێک جوڵە یان مانەوە لە یەک دۆخدا بۆ ماوەیەکی درێژ زیاد بکات.
نیشانەکان
- ئازارێکی ناوخۆیی لە مل یان خوارەوەی پشتدا
- ئازارێک کە لەگەڵ ڕاکێشان یان چەمانەوە بۆ دواوە زیاد دەکات
- ڕەقبوون دوای دانیشتن یان وەستان بۆ ماوەیەکی درێژ
- کەمبوونەوەی مەودای جوڵەی بڕبڕەی پشت
- ئازارێک کە بۆ شانەکان، سمت، یان ڕانەکان بڵاودەبێتەوە
- تەشەنوجی ماسولکەکان لە دەوروبەری جومگە زیانپێکەوتووەکاندا
- ئازارێک کە لەگەڵ سووڕانەوە یان چەمانەوە دەردەکەوێت
هۆکارەکانی نیشانەکانی جومگەی ڕووەکی
- گۆڕانکارییەکانی داخورانی پەیوەندیدار بە تەمەن
- خراپی دۆخی جەستە کە فشارێکی زۆر دەخاتە سەر جومگەکانی بڕبڕەی پشت
- جوڵە دووبارەبووەوەکانی سووڕانەوە یان چەمانەوە
- پێکانی پێشووی پشت یان مل
- لاوازی ماسولکەکانی ناوەند (Core) و ماسولکە جێگیرکەرەکانی بڕبڕەی پشت
- تێکچوونی ڕێکیی بڕبڕەی پشت یان داخورانی دیسکەکان
- هەوکردنی جومگەکان یان وروژانیان
دەستنیشانکردن
دەستنیشانکردن هەڵسەنگاندنی جوڵەی بڕبڕەی پشت، هەستیاری جومگەکان، دۆخی جەستە، و کاردانەوەی ئازار بۆ جوڵە دیاریکراوەکان دەگرێتەوە. ڕەنگە پشکنینە وێنەییەکانی وەک تیشکی (X-ray) یان (MRI) بەکاربهێنرێن بۆ دڵنیابوونەوە لە گۆڕانکارییەکانی ناو جومگە ڕووەکییەکان یان بۆ دوورخستنەوەی کێشەکانی تر.
شێوازی چارەسەر و بوژاندنەوە
لە ناوەندی AwaHope، بەرنامەی بوژاندنەوە جەخت دەکاتەوە سەر کەمکردنەوەی وروژانی جومگەکان، گەڕاندنەوەی جوڵەی بڕبڕەی پشت، بەهێزکردنی ماسولکە پاڵپشتەکان، و باشترکردنی دۆخی جەستە بۆ کەمکردنەوەی فشار لەسەر جومگە ڕووەکییەکان.
ڕێگاکانی چارەسەر
١. چارەسەری دەستی (Manual Therapy)
- جوڵاندنی جومگەکان بۆ باشترکردنی فرمانی جومگە ڕووەکییەکان
- خاوکردنەوەی شانە نەرمەکانی ماسولکە توندەکانی پشت و حەوز
- تەکنیکەکانی پەردەی ماسولکە (Myofascial) بۆ کەمکردنەوەی توندی دەوروبەری جومگەکان
٢. چارەسەری BTL TECAR
گەرمی بۆ ناوچە قووڵەکان دابین دەکات کە یارمەتی کەمکردنەوەی هەوکردن، خاوکردنەوەی ماسولکەکان، و باشترکردنی سوڕی خوێن لە دەوروبەری جومگە ڕووەکییە وروژاوەکاندا دەدات.
٣. چارەسەری BTL بە شەپۆلی دەنگی (Ultrasound)
یارمەتی سووککردنی وروژانی شانە قووڵەکان و باشترکردنی نەرمی بڕبڕە زیانپێکەوتووەکان دەدات.
٤. چارەسەری کارەبایی BTL (Electrotherapy)
ئازار سووک دەکات، تەشەنوجی ماسولکەکان کەمدەکاتەوە، و پاڵپشتی چالاکبوونی ماسولکە جێگیرکەرەکانی نزیک لە جومگەکان دەکات.
٥. ڕاهێنانی جوڵەی بڕبڕەی پشت و نەرمی
- ڕاهێنانی تایبەت بۆ باشترکردنی نەرمی بڕبڕەکانی سنگ و کەمەر
- ڕاکێشانی ماسولکەکانی چەمانەوەی حەوز، پشتەوەی ڕان، و خوارەوەی پشت
- ڕاهێنانی جوڵەی کۆنترۆڵکراوی بڕبڕەی پشت بۆ کەمکردنەوەی ڕەقبوون
٦. ڕاهێنانی بەهێزکردن و جێگیرکردن
بەرنامەکان ئەمانە دەگرنەوە:
- بەهێزکردنی ماسولکەکانی ناوەند (Core) بۆ کەمکردنەوەی قورسایی سەر جومگە ڕووەکییەکان
- بەهێزکردنی ماسولکەکانی حەوز و سمت بۆ باشترکردنی ڕێکیی بڕبڕەی پشت
- بەهێزکردنی بەشی سەرەوەی پشت بۆ ڕاستکردنەوەی دۆخی جەستە
٧. دووبارە ڕاهێنانەوەی دۆخی جەستە و جوڵە
- ڕاستکردنەوەی ئەو شێوازانەی جوڵە کە دەبنە هۆی وروژانی جومگەکان
- ڕێنمایی دەربارەی دۆخەکانی هەڵگرتنی قورسایی، چەمانەوە، و دانیشتن
- هۆشیاری ئیرگۆنۆمیکی بۆ کار و ژیانی ڕۆژانە
٨. چارەسەری بە گەرمی و ساردی
- گەرمی بۆ سووککردنی ڕەقبوون و توندبوونی ماسولکەکان
- ساردی بۆ کەمکردنەوەی هەوکردن لە کاتی توندبوونی ئازارەکاندا
چاکبوونەوە و چاوەڕوانییەکان
زۆرێک لە نەخۆشەکان باشتربوونێکی دیار بەدەست دەهێنن لە ڕێگەی کۆکردنەوەی چارەسەری دەستی، ڕاهێنانی بەهێزکردن، و ڕاستکردنەوەی دۆخی جەستە. باشتربوونی درێژخایەن بەستراوەتەوە بە پاراستنی هێزی ماسولکەکانی ناوەند و بەکارهێنانی تەکنیکە تەندروستەکانی جوڵە بۆ دوورکەوتنەوە لە فشاری زۆر بۆ سەر جومگەکان.
لە ناوەندی ئێمە…
لە ناوەندی AwaHope، تەکنیکە پێشکەوتووەکانی چارەسەری سروشتی، چارەسەری دەستی پسپۆڕانە، و بەرنامەی ڕاهێنانی تایبەت بەکاردەهێنین بۆ چارەسەرکردنی نیشانەکانی جومگەی ڕووەکی بە کاریگەرییەکی زۆر. ئامانجمان سووککردنی ئازار، گەڕاندنەوەی جوڵە، و پاڵپشتی تەندروستی بڕبڕەی پشتە لەسەر مەودای دوور.
